دانشگاه تهران مجله علمی "حقوق خصوصی" 2008-840X 22 1 2025 10 09 The Rise and Fall of WIPO PROOF ظهور و افول (سامانة آزمایشی) ثبت وایپو 15 28 101062 10.22059/jolt.2025.384352.1007347 FA سید حسن شبیری زنجانی دکترای حقوق خصوصی، گروه حقوق، دانشکدة حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران رضا سلطانی گروه حقوق، دانشکدة حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران سید احمد دهقانی دکترای حقوق خصوصی، گروه حقوق، دانشکدة حقوق، دانشگاه مفید، قم، ایران Journal Article 2024 10 25 On May 21, 2020, the World Intellectual Property Organization unveiled WIPO PROOF; an unprecedented service aimed at safeguarding innovative achievements and providing secure evidence of intellectual creations in the digital sphere. A documentation service capable of securely verifying the existence of any intellectual creation or asset. In practice, this preliminary registration system not only had the ability to register all forms of intellectual property, but also covered some un-protectable (exceptional) forms of intellectual property, including ideas. However, considering that this method of protection was not supported by international, regional or national laws, a number of issues regarding the legal status and evidentiary value of the resulting documentation within national and international IP regimes became a subject of debate. In this research, by studying the structure, function and similar national mechanisms, we came to the conclusion that in order to improve and upgrade the protection provided by IP laws, we need to develop and synchronize with the needs the actors active in the field of innovation. As a result, services such as WIPO PROOF may be considered as an undeniable milestone for the development and improvement of the current intellectual property regimes. در 21 ماه می سال ۲۰۲۰ میلادی، سازمان جهانی مالکیت فکری از سامانة خدماتی نوینی به نام ثبت وایپو پرده‌برداری کرد که هدف اصلی آن حمایت از دستاوردهای نوآورانه و ابتکارآمیز کسب‌وکارها در فضای دیجیتال عنوان شد. این سامانة ثبت مقدماتی در عمل نه‌تنها از قابلیت ثبت کلیة اشکال مالکیت فکری برخوردار بود بلکه برخی مصادیق غیر قابل حمایت مالکیت فکری از جمله ایده‌ها را نیز تحت پوشش قرار می‌داد. با این حال، نظر به اینکه ثبت وایپو فاقد پشتوانة قوانین بین‌المللی، منطقه‌ای، یا ملی بود این مسئله که جایگاه و پشتوانة مستندات حاصل از آن در نظام‌های حقوق مالکیت فکری اعضای این سازمان چیست، همواره محل بحث قرار داشته است. در این پژوهش با مطالعة ساختار، عملکرد، و سامانه‌های مشابه آن به این نتیجه دست یافتیم که حقوق مالکیت فکری به منظور ارتقای سطح عدالت در حمایت ارائه شده و نیازمند توسعه و همگام‌سازی خود با نیازهای روز قشر فعال در عرصة نوآوری است و سامانة ثبت وایپو فارغ از آنکه گام بزرگی در این زمینه قلمداد می‌شود می‌تواند الگویی برای توسعة نظام حقوق مالکیت فکری نیز محسوب ‌شود. https://jolt.ut.ac.ir/article_101062_dd00a9184b059e6a24d01f9def35568b.pdf