دانشگاه تهران مجله علمی "حقوق خصوصی" 2008-840X 22 2 2026 05 19 Analysis of the Legal Nature of the Right of Reclamation in Literary Works (A Comparative Study) تحلیل ماهیت حقوقی حق بازپس‌گیری در اثر ادبی (مطالعه تطبیقی) 209 222 106195 10.22059/jolt.2026.408436.1007445 FA صفر بیگ‌زاده گروه پژوهشی اخلاق و حقوق اطلاعات، پژوهشکده جامعه و اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران 0000-0002-4841-1197 Journal Article 2025 12 21 The right of retrait, a moral right of authors within literary property law, permits the author to withdraw a published work from the assignee. While this right is practically enforceable in Romano-Germanic legal systems like France and Germany, contingent upon assignee compensation for damages and a genuine change in the author’s convictions (not mere taste or financial gain), it is not independently recognized in common law jurisdictions. Despite its absence in Iranian law and scholarly objections to its adoption, this study argues for the incorporation of the right of retrait into Iran’s intellectual property framework. Employing a descriptive-analytical methodology grounded in documentary and library research, the paper reviews relevant literature, analyzes findings based on intellectual property principles, and proposes legislative recommendations for the Iranian lawmaker, suggesting a pathway to balance authorial moral rights with existing legal structures and public interest considerations. در حقوق مالکیت ادبی، حق بازپس‌گیری به‌عنوان یکی از حقوق معنوی مؤلف، امکان بازپس‌گیری اثر از منتقلٌ‌الیه را پس از عرضه عمومی آن فراهم می‌کند. در نظام‌ حقوقی رُمی- ژرمنی، به‌ویژه فرانسه و آلمان، حق بازپس‌گیری کاربردی عملی دارد؛ اما در نظام کامن‌لا، حق بازپس‌گیری به‌عنوان یک حق، شناسایی نشده است. اما اِعمال این حق، در کشورهای گروه نخست، منوط به جبران خسارات منتقلٌ‌الیه است. همچنین اجرای آن تنها در صورت تغییر واقعی عقاید مؤلف امکانپذیر است، نه تغییر سلیقه او یا برای درخواست منافع مادی بیش‌تر. با آن‌که حق بازپس‌گیری در حقوق ایران پذیرفته نشده و حقوقدانان ایرانی معاذیری برای پذیرش آن مطرح کرده‌اند، نتیجه بررسی نویسنده، پیشنهاد به قانونگذار ایرانی برای پیش‌بینی این حق در حقوق مالکیت فکری ایران است. روش بررسی در این مقاله، توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای است؛ بدین صورت که پس از مطالعه متون مربوط، یافته‌ها بر پایه اصول حاکم بر حقوق مالکیت فکری توصیف و تحلیل شده، پس از جمع‌بندی آن‌ها، پیشنهاد تقنینی به قانونگذار ایران ارائه گردیده است. https://jolt.ut.ac.ir/article_106195_bd970558bcc649bd02d22ea193563aad.pdf