انحصار طبیعی و حق دسترسی شخص ثالث در سرمایه‌گذاری در خطوط لولة نفت و گاز با تأکید بر حقوق انگلیس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

2 گروه حقوق نفت و گاز، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

10.22059/jolt.2026.412221.1007461

چکیده

خطوط ‌لولة نفت و گاز دارای انحصار طبیعی است به این معنا که کشیدن خطوط لوله موازی فاقد صرفة اقتصادی است. از طرف دیگر آزادسازی سرمایه‌گذاری خصوصی در انتقال نفت و گاز مستلزم شناسایی این انحصار و برقراری حق دسترسی به اشخاص ثالث است که بتوانند بدون اینکه خطوط لولة جدیدی احداث کنند از خطوط لولة نفت و گاز موجود استفاده کنند. با اجرایی شدن سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی، منع ورود بخش خصوصی در فعالیت‌های اقتصادی ایران، از جمله در حوزة انتقال و فروش نفت و گاز، تا حدودی مرتفع شده است، لیکن مفاهیم انحصار طبیعی و حق دسترسی شخص ثالث در سیاست‌گذاری‌های کلان و اسناد بالادستی ایران مورد توجه قرار نگرفته است. در این رابطه، تجربة سایر کشورها کمک شایانی می‌کند. در مقالة حاضر تلاش شده است، ضمن معرفی انحصار طبیعی و حق دسترسی شخص ثالث، از تجربة سرمایه‌گذاری در خطوط لولة نفت و گاز انگلیس بهره گرفته شود و امکان استفاده از این تجربیات در نظام حقوقی ایران مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Natural Monopoly and Third-Party Access Right in Investment in Oil and Gas Pipelines with Emphasis on UK Law

نویسندگان [English]

  • Abdolhossein Shiravi 1
  • Hamed Rasouli 2
1 Department of Private Law, Faculty of Law Farabi Collage, University of Tehran. Qom. Iran
2 Farabi Collage, University of Tehran, Qom. Iran
چکیده [English]

Oil and gas pipelines have a Natural Monopoly. This fact results in prohibiting new investment in this sector of industry. However, identifying the right of Third-Party Access to existing oil and gas pipelines is an essential issue to diversify new markets. With the implementation of the general policies of Article 44 of the Constitution of Iran, the prohibition of private sector entry into Iran's economic activities was lifted to some extent; Despite the emphasis on attracting new investment in Iran's Oil and Gas macro policies and upstream documents, the concepts of Natural Monopoly and Third-Party Access, have not been decently considered. The experience of other countries is functional in this regard. Considering Natural Monopoly and Third-Party Access principles, in this article, it has been tried to definite these concepts. Besides, by emphasizing on these two crucial concepts, it has been endeavored to derive appropriate benefits from the experience of investing in oil and gas pipelines in the UK.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural Monopoly
  • Third-Party Access
  • Investment in Oil and Gas Pipelines

مراجع

شیروی، عبدالحسین (1399). حقوق اقتصادی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
ــــــــــــــــــ (1400). حقوق نفت و گاز. چ 5. تهران: میزان.
ــــــــــــــــــ (1404). حقوق انرژی. چ 2. تهران: مؤسسة انتشارات دانشگاه تهران.
Bacon, R. (1999). Private Participation in Transmission and Distribution of Natural Gas- Recent Trends, 1-8.
Code of Practice on Access to Upstream Oil and Gas Infrastructure on the UK Continental Shelf, January 2009.
Directive 2009/715, available at://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/715/oj/eng//.
Gas Act 1986, available at: //www.legislation.gov.uk/ukpga/1986/44/contents//.
Gas Regulations 2000 -SI 2000/37.
Gas Transporter Regulations 2011-SI 2011/2803, available at: //www.legislation.gov.uk/uksi/2011/2803/contents/made//.
Regulation (EC) 715/2009 OJ L211, available at: //eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/715/oj/eng//.
Roberts, P. (2014). Gas And LNG Sales And Transportation Agreements, Principles And Practice.
Smith, S. (ed) (1999). Natural Gas: Private sector Participation And Market Development.
The Energy Act, available at: //www.legislation.gov.uk/ukpga/2023/52 //.
The European Union Directive 2003/55, available at: //eur-lex.europa.eu/eli/dir/2003/55/oj/eng//.
The European Union Directive 2009/73, available at: //eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32009L0073//.
The European Union Directive 98/30/EC OJ L204, available at: //eur-lex.europa.eu/eli/dir/1998/30/oj/eng//.
The European Union Regulations (EC) 715/2009 on conditions for access to the natural gas transmission networks Treaty of the Function of the European Union-TFEU, available at: //eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/715/oj/eng//.
The United Kingdom Code of Practice on Access to Upstream Oil and Gas Infrastructure on the UK Continental Shelf, available at: //oeuk.org.uk/wp-content/uploads/2022/10/Infrastructure-code-of-practice-2017.pdf //.
The United Kingdom Continental Shelf Oil and Gas Industry License-Holder Commercial Code of Practice, available at: //assets.publishing.service.gov.uk/media/5a75074040f0b6360e472c3b/code-practice.doc//.
The United Kingdom Guidance on Consideration of Application for Resolution of Disputes over Third Party Access to Infrastructure, available at: //assets.publishing.service.gov.uk/media/5a7c9dbce5274a30fa38fe67/Guidance_on_Disputes_over_Third_Party_Access_to_Upstream.pdf //.
The United Kingdom in the Petroleum and Submarine Pipe-lines Act, available at: //www.legislation.gov.uk/ukpga/1975/74/section/33/enacted//.
Treaty of the Functioning of the European Union-TFEU, available at: //www.jus.uio.no/english/services/library/treaties/09/9-01/tfeu_cons.html#:~:text=This%20Treaty%20organises%20the%20functioning,arrangements%20for%20exercising%20its%20competences.&text=This%20Treaty%20and%20the%20Treaty,which%20the%20Union%20is%20founded.//.
UK Continental Shelf Oil and Gas Industry License-Holder Commercial Code of Practice, available at: //assets.publishing.service.gov.uk/media/5a75074040f0b6360e472c3b/code-practice.doc //.
 
 
مجله علمی
دوره 22، شماره 2
پاییز و زمستان
مهر 1404
صفحه 305-317

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار